Agentic AI: De nieuwe superheld of een gevaarlijke zeepbel? Gartner pakt de prikpen

Een superheld die een meltdown krijgt. Afbeelding gegenereerd door AI.

Je bent net een beetje gewend aan ChatGPT. Je laat ‘m e-mails opstellen, ideeën brainstormen en teksten samenvatten. Fantastisch, toch? Maar in de razendsnelle wereld van AI staat de volgende revolutie alweer te trappelen aan de deur. De naam die je overal hoort fluisteren? Agentic AI.

Dit is niet zomaar een upgrade; dit is het volgende level. Agentic AI is de superheldenversie van de AI die je nu kent. Het belooft niet alleen met je te praten, maar ook daadwerkelijk dingen voor je te doen. Maar net als we allemaal beginnen te dromen van een leger aan digitale butlers, komt de wijze, nuchtere stem van de tech-wereld, analysebureau Gartner, met een flinke emmer ijskoud water. Hun voorspelling? Een groot deel van deze dromen spat als een zeepbel uit elkaar. Is Agentic AI de nieuwe zeepbel?

Eerst even: wat is ‘Agentic AI’ in mensentaal?

Voordat we naar de waarschuwing gaan, laten we dit modewoord even ontleden. Het verschil tussen de AI van nu en Agentic AI is als het verschil tussen een slimme encyclopedie en een proactieve, persoonlijke assistent.

• De AI die je kent (zoals ChatGPT): Je stelt een vraag ("Wat zijn de beste vegetarische restaurants in Utrecht?") en je krijgt een keurig antwoord met een lijstje. Jij moet vervolgens zelf bellen, reviews checken en reserveren.

• Agentic AI: Je geeft een opdracht ("Boek voor mij vanavond om 19:00 uur een tafel voor twee bij het best beoordeelde vegetarische restaurant in Utrecht met een gezellige sfeer."). De AI gaat vervolgens zelfstandig aan het werk: hij vergelijkt reviews, checkt beschikbaarheid op verschillende websites en maakt de reservering voor je. Hij handelt (vandaar ‘agent’).

De belofte is duizelingwekkend. Denk aan een AI die je complete vakantie boekt, je voorraadbeheer regelt of complexe data-analyses uitvoert én de aanbevolen aanpassingen direct doorvoert. De mogelijkheden lijken eindeloos. Te mooi om waar te zijn? Volgens Gartner voorlopig wel.

De harde realiteit: 40% van de projecten zal mislukken

Gartner voorspelt dat tegen 2027 maar liefst 40% van alle zakelijke projecten rondom Agentic AI zal worden stopgezet. Dat is bijna de helft! De redenen zijn pijnlijk herkenbaar voor iedereen die weleens een IT-project heeft zien ontsporen:

1. Hype zonder strategie: Bedrijven duiken erin omdat het een trend is, zonder een duidelijk antwoord op de belangrijkste vraag: welk probleem lossen we hier nu eigenlijk mee op? Ze kopen een peperdure raceauto zonder te weten waar het circuit is.

2. Torenhoge kosten: Het ontwikkelen en draaiende houden van deze slimme ‘agenten’ is complex en duur. De kosten lopen vaak al snel uit de hand voordat er ook maar één euro is terugverdiend.

3. Onderschatte risico’s: Wat als je AI-agent per ongeluk de verkeerde bestelling plaatst voor €100.000? Of een verkeerde analyse maakt met grote financiële gevolgen? Het managen van deze risico’s is een gigantische uitdaging.

Pas op voor ‘Agent Washing’

Alsof dat nog niet genoeg is, waarschuwt Gartner ook voor een sluw marketingtrucje: ‘Agent Washing’. Het is een beetje alsof je een gewone chatbot een superheldencape omdoet en hem voor het dubbele verkoopt. Leveranciers plakken het hippe label ‘Agentic AI’ op relatief simpele software die helemaal niet zelfstandig kan handelen. Een belangrijke waarschuwing voor elke professional of MKB’er die overweegt te investeren in een nieuwe AI-tool.

Moeten we Agentic AI dan maar vergeten?

Zeker niet. Want in dezelfde analyse zegt Gartner óók dat deze technologie de toekomst heeft. Ze verwachten dat in 2028 zo’n 15% van onze dagelijkse werkbeslissingen autonoom door AI-agenten zal worden genomen. De huidige mislukkingen zijn de kinderziektes van een technologie die volwassen wordt.

De boodschap van Gartner is dan ook geen afwijzing, maar een oproep tot realisme. Het is een pleidooi om je hoofd koel te houden te midden van de oorverdovende hype. De gouden regel voor jou als professional of ondernemer? Word niet verliefd op de tool, maar op het probleem dat je ermee kunt oplossen. Begin klein, wees kritisch en vraag altijd: “Wat levert dit concreet op voor mijn klanten of mijn bedrijf?”

Zo voorkom je dat jouw droom van een digitale superheld eindigt als een duurbetaalde, geklapte zeepbel.

Bron: RCR Wireless News. (2025, 27 juni). Most agentic AI projects will be abandoned: Gartner. https://www.rcrwireless.com/20250627/business/agentic-ai-gartner