Door de aarzelende houding bij het management sputtert de Nederlandse AI-motor

De €64 miljard vraag: Waarom de Nederlandse AI-motor op halve kracht draait.

Nederlandse AI-motor draait op halve kracht door aarzelende houding bij het management. Afbeelding gegenereerd door AI.

Kunstmatige intelligentie is stilletjes de werkvloer op gekropen en is voor velen van ons een onmisbare hulp geworden. Even een e-mail laten opstellen, een rapport laten samenvatten of een creatief idee laten uitwerken – het is geen toekomstmuziek meer, het is de realiteit van alledag.

En dat zien we terug in de cijfers. Uit recent onderzoek blijkt dat het dagelijkse gebruik van AI door Nederlandse professionals in slechts één jaar tijd is verdubbeld! We zijn van 8% naar 16% gesprongen. Dat is een indrukwekkende sprint. De gebruikers zijn laaiend enthousiast: ze geven aan dat hun werk niet alleen sneller en beter gaat, maar zelfs een stuk leuker is geworden!

Een fantastisch verhaal, toch? We mogen onszelf even op de schouder kloppen. Maar net als de champagne wordt ontkurkt, komt adviesbureau &samhoud met een rapport dat ons met beide benen op de grond zet. Want terwijl we de individuele successen vieren, laten we als land een duizelingwekkend bedrag van 64 miljard euro aan potentieel op tafel liggen.

Hoe kan dat? Hoe kunnen we tegelijkertijd zo hard groeien en toch zo’n enorm potentieel missen?

Een motor zonder turbo

Stel je de Nederlandse economie voor als een gloednieuwe, hypermoderne motor. De individuele professionals – die 16% – hebben ontdekt hoe ze het gaspedaal voor hun eigen taken moeten indrukken. Ze zoeven over hun to-do-lijstjes en voelen de kracht van de versnelling. En dat voelt geweldig.

Het probleem is dat de rest van de motor nog niet is aangesloten. De managers en leiders hebben de turbo nog niet aangezet. De brandstoftoevoer (de brede, bedrijfsmatige implementatie) staat nog maar op een kiertje en de GPS (de strategische visie) is nog niet ingesteld. We rijden, maar we zouden kunnen vliegen.

De bottleneck zit hem volgens de onderzoekers vooral in een aarzelende houding bij het management en een trage adoptie in de (semi-)publieke sector. Het zijn niet de werknemers die de rem erop houden; het is het gebrek aan een duidelijke, overkoepelende strategie van bovenaf, hierdoor sputtert de Nederlandse AI-motor.

Van individueel trucje naar collectieve kracht

Wat is er nodig om die 64 miljard wél te verzilveren? Het antwoord is verrassend menselijk: leiderschap en inspiratie.

Het gaat er niet om dat managers hun teams verplichten om ‘iets met AI te doen’. Het gaat erom dat ze een visie ontwikkelen. Dat ze de vraag stellen: “Waar willen we als organisatie naartoe, en hoe kan AI ons helpen om daar sneller, beter en met meer plezier te komen?”

Een leider moet de hoofdmonteur zijn die niet alleen zegt dat de motor gebruikt moet worden, maar ook laat zien hoe. Door te investeren in training, door het goede voorbeeld te geven en door een cultuur te creëren waarin experimenteren wordt aangemoedigd en successen worden gedeeld. Alleen dan verandert AI van een handig individueel trucje in een krachtige, collectieve motor voor vooruitgang.

De conclusie is dubbel. Ja, we zijn fantastisch op weg en de snelle groei laat zien dat de Nederlandse professional de kracht van AI ziet. Maar de échte hoofdprijs, die van 64 miljard euro aan extra productiviteit en economische groei, ligt nog voor het oprapen.

De sleutel tot die schatkist ligt niet bij een enkeling, maar hebben we als collectief in handen. Het is tijd om niet alleen het gaspedaal, maar ook de turbo in te trappen.

Bron: Emerce. (2025, 14 juli). AI-gebruik op Nederlandse werkvloer verdubbeld, €64 miljard potentieel blijft onbenut. https://www.emerce.nl/wire/aigebruik-nederlandse-werkvloer-verdubbeld-64-miljard-potentieel-blijft-onbenut