Help, AI komt eraan! Of... is het een kans die we dreigen te missen?

Stel je voor: je hoort al maanden, misschien wel jaren, over die slimme technologie genaamd Artificiële Intelligentie. ChatGPT schrijft je e-mails, AI maakt grappige plaatjes, en je zelfrijdende stofzuiger (oké, die misschien nog niet) zoeft door het huis.

Maar wat betekent AI nou écht voor jouw baan en jouw toekomst? Volgens een belangrijke Nederlandse adviesclub, de Sociaal-Economische Raad (SER), moeten we daar als land een stuk serieuzer over nadenken. Ze slaan alarm: we zouden de enorme impact van AI wel eens flink kunnen onderschatten!

Misschien denk je: "AI, dat is toch iets voor techneuten en grote bedrijven?" Of: "Het zal mijn tijd wel duren." Nou, de SER, een club van werkgevers, werknemers en onafhankelijke experts die de regering adviseert, ziet dat anders. Ze hebben recent een duidelijk signaal afgegeven: Nederland, word wakker! AI is geen ver-van-je-bed-show, maar een kracht die onze manier van werken en leven op zijn kop gaat zetten. En als we niet oppassen, staan we straks aan de zijlijn in plaats van dat we meedoen.

De Grote AI-Golf: surfen of verzuipen?

Wat is er dan precies aan de hand? De SER zegt eigenlijk: we zien die reusachtige AI-golf op ons afkomen, maar we staan er nog een beetje verdwaasd naar te kijken in plaats van onze surfplanken te pakken. AI is niet zomaar een nieuw snufje. Het is een technologie die, net als de stoommachine of het internet, de spelregels kan veranderen. Denk aan taken die sneller, slimmer of zelfs helemaal automatisch gedaan kunnen worden. Dat klinkt misschien een beetje eng, en ja, sommige banen zullen veranderen of zelfs verdwijnen. Maar – en dit is cruciaal – er ontstaan ook compleet nieuwe banen en kansen!

Zie AI als een superintelligente stagiair die razendsnel leert. In het begin moet je hem alles uitleggen, maar al snel neemt hij routinetaken van je over. Dat geeft jou de ruimte voor interessanter, creatiever of mensgerichter werk. Maar dan moet je wel weten hoe je die stagiair goed aanstuurt en hoe je jouw eigen unieke, menselijke vaardigheden (zoals creativiteit, empathie, en complex probleemoplossend vermogen) optimaal inzet. Als we dat niet leren, ja, dan doet die superslimme stagiair straks misschien wel alles, en staan wij er een beetje verloren bij.

Wat stelt de SER voor? Een actieplan voor de toekomst!

Gelukkig komt de SER niet alleen met een waarschuwing, maar ook met een duidelijke oproep tot actie. Ze zeggen: we moeten niet wachten tot de golf ons overspoelt, maar nu al zorgen dat we er klaar voor zijn. Hun advies rust op een paar belangrijke pijlers:

1. De mens centraal: Het allerbelangrijkste is dat AI er voor óns is, en niet andersom. Technologie moet ons helpen, ons werk beter maken, en bijdragen aan een goede samenleving. Niet de mens vervangen, maar versterken.

2. Gas op die innovatieplank: Nederland moet volop investeren in het ontwikkelen en slim toepassen van AI. Niet alleen om bij te blijven, maar ook om AI te maken die past bij onze Nederlandse waarden.

3. Leren, leren en nog eens leren: Dit is misschien wel de belangrijkste boodschap voor jou. De SER hamert op het belang van (om)scholing. We moeten met z'n allen nieuwe vaardigheden leren om met AI te kunnen werken en relevant te blijven op de arbeidsmarkt. Dat betekent niet dat iedereen ineens programmeur moet worden, maar wel dat we nieuwsgierig moeten zijn en openstaan om te leren. Denk aan cursussen, trainingen op het werk, of gewoon jezelf online verdiepen in wat AI voor jouw vakgebied kan betekenen.

4. Proactief beleid: De overheid moet niet achteroverleunen, maar actief beleid maken om deze veranderingen in goede banen te leiden. Denk aan het stimuleren van opleidingen, het ondersteunen van bedrijven, en het nadenken over de sociale gevolgen.

Jouw toekomst met AI: Wat kun jij nu doen?

Oké, een advies van de SER klinkt misschien nog steeds een beetje abstract. Maar wat betekent dit concreet voor jou, de AI-nieuwsgierige beginner of de geïnformeerde volger?

• Wees nieuwsgierig: De eerste stap is simpelweg interesse tonen. Lees artikelen (zoals deze!), luister podcasts, probeer eens een simpele AI-tool uit. Je hoeft geen expert te worden, maar een basisbegrip helpt enorm.

• Kijk naar je eigen werk: Vraag je af: welke delen van mijn werk zijn routineus? Zou AI daar een rol in kunnen spelen? En welke taken vragen juist om mijn unieke menselijke inbreng?

• Omarm levenslang leren: De wereld verandert, en AI versnelt dat alleen maar. Sta open voor nieuwe kennis en vaardigheden. Misschien biedt je werkgever cursussen aan, of vind je online interessante webinars. Zie ook de AI Praat cursus.

• Praat erover: Deel je gedachten en vragen met collega's, vrienden en familie. Samen begrijpen we de impact van AI beter.

De boodschap van de SER is geen doemscenario, maar een wake-up call. AI biedt gigantische kansen, maar alleen als we ons er goed op voorbereiden. Het is tijd om die spreekwoordelijke surfplank tevoorschijn te halen, de golven te bestuderen en te leren hoe we ze kunnen berijden. De toekomst is niet iets dat ons overkomt; het is iets dat we samen vormgeven. En met een beetje lef en leergierigheid wordt AI daarin een fantastische partner! Dus geen help AI komt eraan, maar gaaf AI is er!

Bron: Credit Expo ; SER